Παράλληλη αναζήτηση

Βρες

Επιλογές αναζήτησης

Καλάθι

Αναζήτηση για: μακαρ
33 εγγραφές [1 - 10]
[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
μακαράς ο [makarás] Ο1 : ο τροχός της τροχαλίας.

[τουρκ. makara ]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
μακαρθισμός ο [makarθizmós] Ο17 : πολιτική που κυριάρχησε στις HΠA γύρω στα 1950 και χαρακτηριζόταν από πολύ έντονο αντικομμουνισμό και πλήρη άρνηση του φιλελευθερισμού: Xρόνια / περίοδος του μακαρθισμού.

[λόγ. < αγγλ. mccarthyism < ανθρωπων. McCarthy (Aμερικανός πολιτικός) -ism = -ισμός]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
μακάρι [makári] : 1. επιφ. ευχετικό: α. για κτ. που εύχεται ο ομιλητής να γίνει στο μέλλον: ~ να τους προλάβει! ~ να πετύχεις στη δουλειά σου, είθε. ~ να έρχεστε πάντα! ~ να βρέξει! || συχνά σε διάλογο, ως απάντηση στην ευχή ή στην επιθυμία που έχει προαναφέρει ο συνομιλητής: Εύχομαι όλα να έρθουν βολικά. -~! β. με οριστική παρατατικού ή υπερσυντέλικου, για ευχή ή για επιθυμία που δεν έχει ή που δεν πρόκειται να εκπληρωθεί: ~ να ήταν έτσι! ~ να είχες έρθει μαζί μας! ~ να ερχόταν, αλλά πού! ~ να τον προλαβαίναμε, πριν πεθάνει! ~ να το ΄ξερα από πριν! γ. με οριστική παρατατικού, για επιθυμία της οποίας η πραγματοποίηση είναι πολύ αμφίβολη· ας: ~ να είχα ένα κτηματάκι!, ας είχα, τι καλά να είχα. ~ να ήξερα Aγγλικά! ~ να βγω ψεύτης! 2. επιτατικό της έννοιας του “και” σε ενδοτικές προτάσεις, αλλά και ως επιτατικό μιας απλής έννοιας: Δεν αλλάζει γνώμη, ~ να τον παρακαλάτε ώρες, ακόμη και αν τον παρακαλάτε. Δε θα τον συγχωρήσει, ~ και γονατιστός να ζητήσει συγγνώ μη, ακόμη και αν. Έλα να μας δεις, ~ και για μια στιγμή, έστω. ~ και μεσάνυχτα, θα γυρίσουν, έστω, ακόμη κι αν είναι μεσάνυχτα. Ήταν αποφασισμένος να του τα χαρίσει όλα· ~ και τα προσωπικά του ενθύμια, ακόμη και…

[μσν. μακάρι < ελνστ. φρ. μακάριόν ἐστι `είναι ευλογημένο΄ (δες στο μακάριος)]

[Λεξικό Κριαρά]
μακάρι, επιφ.
  • 1) Μακάρι, είθε:
    • (Προδρ. IV 420
    • μακάρι να μας έποικες … την χάρην (Συναξ. γυν. 576).
  • 2) Έστω, ακόμα και:
    • όπου θέλει να υπά, … μακάρι κι εις τον Γαλατάν αν θέλει να περάσει (Ιστ. Βλαχ. 1170).

[<ουδ. του επιθ. μακάριος. Η λ. στον Ησύχ., στη Σούδα και σήμ.]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
μακαριά η [makarjá] Ο24 : (παρωχ.) γεύμα ή δείπνο που προσφέρεται συνήθ. στο σπίτι του νεκρού από τους συγγενείς μετά την κηδεία· παρηγοριά3.

[μσν. μακαρία (με συνίζ. για αποφυγή της χασμ.) ουσιαστικοπ. θηλ. του επιθ. μακάριος]

[Λεξικό Κριαρά]
μακαρία η.
  • Γεύμα ή δείπνο που προσφέρεται στο σπίτι του νεκρού μετά την κηδεία, νεκρόδειπνος· άρτος που διανέμεται κατά την ταφή ή το μνημόσυνο:
    • εφάγαμεν … τον επιτάφιον δείπνον, τους εσηκώσαμεν και τας επιχωρίους μακαρίας (Ευγ. Γιαννούλη, Επιστ. 16914‑5).

[θηλ. του επιθ. μακάριος ως ουσ. Τ. ‑ιά στο Somav. και σήμ. Η λ. στον Ησύχ. και σήμ. ποντ. και κρητ.]

[Λεξικό Κριαρά]
μακαριασμένος, μτχ. επίθ.
  • Μακαρίτης:
    • εκείνα που τως εφήκεν ο μακαριασμένος αφέντης (Διαθ. 17. αι. 650).

[<μτχ. παρκ. του μακαρίζω με επίδρ. μτχ. σε ‑ιασμένος. Η λ. στο Somav.]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
μακαρίζω [makarízo] -ομαι Ρ2.1 : θεωρώ κπ. ευτυχισμένο, εκφράζω τη γνώμη ότι έχει ευνοηθεί από την τύχη: Όλοι τον μακάριζαν για τα πλούτη του. Mην τον μακαρίζεις· έχει κι αυτός τα βάσανά του. (γνωμ.) μηδένα προ του τέλους* μακάριζε.

[αρχ. μακαρίζω]

[Λεξικό Κριαρά]
μακαρίζω.
  • 1) Θεωρώ κάπ. ευτυχισμένο ή ευλογημένο:
    • (Καλλίμ. 1636), (Σπαν. M 81).
  • 2) (Προκ. για νεκρό)
    • α) (με υποκ. το Θεό) παρέχω μεταθανάτια μακαριότητα:
      • πολλούς αντρειωμένους … εφουρκίζαν … και ο Θεός να τους μακαρίσει (Μαχ. 40410· Τζάνε, Κρ. πόλ. 38216
    • β) εύχομαι την ανάπαυση της ψυχής κάπ., μνημονεύω:
      • (Αχιλλ. L 1262
      • εμακαρίσαν και τους χριστιανούς όπου 'σκοτώθησαν (Μαχ. 15218).
  • 3) Ευχαριστώ, ευγνωμονώ:
    • το μοιρογράφημαν της τύχης μακαρίζω (Καλλίμ. 737).
  • Η μτχ. παρκ. ως επίθ. =
    • α) αξιομακάριστος, αξιοζήλευτος:
      • ζεύγος μακαρισμένον (Σουμμ., Παστ. φίδ. Έ [250]
    • β) (προκ. για νεκρό):
      • ο μακαρισμένος ο ρήγας εποίκεν διαθήκην (Βουστρ. 2026).

[αρχ. μακαρίζω. Η λ. και σήμ.]

[Λεξικό Κριαρά]
μακάριος, επίθ.
  • 1)
    • α) Ευτυχισμένος, ευλογημένος:
      • (Σκλέντζα, Ποιήμ. 549), (Μαρτύρ. αγ. Νικολ. 165177
    • β) αξιομακάριστος:
      • τους τάφους των μακαρίων αποστόλων Πέτρου και Παύλου προσεκύνησα (Σφρ., Χρον. 17617‑8
    • γ) (ο υπερθ. ως τιμητική προσηγορία ανώτατου κληρικού):
      • του μακαριοτάτου πάπα (Δούκ. 1457).
  • 2)
    • α) (Προκ. για νεκρό):
      • (Χρον. Μορ. H 8477·)>
      • (στον υπερθ.):
        • Αλεξίου Κομνηνού του μακαριοτάτου (Σπαν. A 2
    • β) έκφρ. μακάριος ύπνος = θάνατος:
      • (Ιστ. πολιτ. 3121).
  • Το ουδ. ως ουσ. = ευτυχία, καλή τύχη:
    • ου μακάριον ηγήσω λανθανόντως … άρχειν Μακεδονίας (Βίος Αλ. 1953
    • φρ. δίδω μακάριον, βλ. δίδω 7γ φρ.

[αρχ. επίθ. μακάριος. Η λ. και σήμ.]

< Προηγούμενο   [1] 2 3 4   Επόμενο >
Μετάβαση στη σελίδα:Βρες