Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα

Νεοελληνική Λογοτεχνία

• Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Συνέδρια & Ημερίδες

  Διεθνής Επιστημονική Συνάντηση με τίτλο: ''Ο Αλέξης Πολίτης νεοελληνιστής. Αποτυπώματα του έργου του'', Ωδείο Αθηνών (24-25/4/2026)

  H Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού με την ευγενική συνδρομή του Κέντρου Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Ωδείου Αθηνών, διοργανώνει διεθνή επιστημονική συνάντηση στη μνήμη
  του Αλέξη Πολίτη με τίτλο: ''Ο Αλέξης Πολίτης νεοελληνιστής. Αποτυπώματα του έργου του''.

  Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή και το Σάββατο 24 και 25 Απριλίου 2026
  στον χώρο του Ωδείου Αθηνών (Ρηγίλλης και Βασιλέως Γεωργίου Β΄ 17-19, αίθουσα Άρης Γαρουφαλής, α΄ όροφος).

  23 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Συνέδρια & Ημερίδες

  Ημερίδα με τίτλο: ''Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης. Η νεοελληνική διάσταση στο έργο του'', Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων (24/4/2026)

  Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία διοργανώνει ημερίδα με τίτλο: ''Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης. Η νεοελληνική διάσταση στο έργο του'', η οποία θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026, ώρα 16:00, στην αίθουσα εκδηλώσεων της Βουλής των Ελλήνων (Αμαλίας 22-24, είσοδος από την πλατεία Ραλλούς Μάνου).

  Η ημερίδα η οποία περιλαμβάνει ομιλίες και συζήτηση στρογγυλής τραπέζης καθώς και την προβολή του μικρού μήκους ντοκυμαντέρ σε παραγωγή και σκηνοθεσία της Μαρίας Δανέζη
  με τίτλο: ''Μαύρη Γαλήνη: τακτοποιώντας τον καημό του εαυτού''.

  Καθηγητής με την ευρύτερη δυνατή έννοια του όρου, ο Δ.Ν. Μαρωνίτης (1929-2016) δίδαξε πάρα πολλές γενιές Ελλήνων τι σημαίνει πάθος για τα αρχαιοελληνικά και νεοελληνικά γράμματα, επιστημονική συλλογιστική και πολιτικό ήθος. Χαλκέντερος εργάτης δίδαξε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, συνέβαλε στην δημιουργία του κλάδου της Νέας Ελληνικής Φιλολογίας, δημιούργησε την δική του προσωπική μέθοδο προσέγγισης των λογοτεχνικών κειμένων, συνέθεσε αναρίθμητες μελέτες εμπλουτίζοντας την ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία, μετέφρασε τα ομηρικά έπη υιοθετώντας για πρώτη φορά αστιχούργητο ποιητικό λόγο, και για 47 χρόνια δημοσίευσε δημοσιογραφικές επιφυλλίδες παίρνοντας θέση σε κρίσιμα θέματα πνευματικής και πολιτικής επικαιρότητας.

  Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό με την επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας.

  23 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Ανακοινώσεις

  Εκδήλωση αφιερωμένη στην Κική Δημουλά, Στέγη Γραμμάτων ''Κωστής Παλαμάς'', Πάτρα (28/4/2026)

  Η Στέγη Γραμμάτων ''Κωστής Παλαμάς'' και ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Περιοχής Πατρών διοργανώνουν εκδήλωση αφιερωμένη στη μεγάλη Ελληνίδα ποιήτρια Κική Δημουλά, η οποία
  θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 28 Απριλίου 2026, στις 19:30, στη Στέγη Γραμμάτων ''Κωστής Παλαμάς'' στην Πάτρα (Κορίνθου 241).

  Η εκδήλωση τιμά το έργο και την πνευματική παρακαταθήκη της Κικής Δημουλά, μίας από τις σημαντικότερες φωνές της νεότερης ελληνικής ποίησης, μέσα από εισηγήσεις που φωτίζουν διαφορετικές πτυχές της ποιητικής της δημιουργίας.

  Για την Κική Δημουλά θα μιλήσουν:

  - Μαρία Γραμματικού, φιλόλογος, με θέμα: ''Η ποίηση της Κικής Δημουλά''

  - Βασιλική Δημουλά, Επίκουρη Καθ. Συγκριτικής Γραμματολογίας (ΑΠΘ) και εγγονή της ποιήτριας, με θέμα: ''Μια μεγάλη χάρη που σου ζήταγε το αδήλωτον'': Σκέψεις εις μνήμην της Κικής Δημουλά.

  - Ιωάννα Ναούμ, Αναπλ. Καθ. Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας (ΑΠΘ), με θέμα: ''Το σύμπαν σ’ ένα δωμάτιο: Η ποίηση της Δημουλά υπό το φως της Ντίκινσον και του Ρίλκε''.

  Στο πλαίσιο της βραδιάς θα παρουσιαστούν επίσης επιλεγμένα αποσπάσματα από το μουσικό έργο ''Το τελευταίο σώμα μου'', σε μουσική παρουσίαση του συνθέτη και φιλολόγου Σάκη Παπαδημητρίου, με ερμηνεία από τη Δώρα Πετρίδη.

  23 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Τύπος

  Περίπατος βιβλίου 2026 (25/4/2026)

  Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου καθιερώνει στην Ελλάδα την 23η Απριλίου ως Ημέρα Βιβλίου, όπως έχει καθιερωθεί διεθνώς από την UNESCO, με μία σειρά εκδηλώσεων για όλα τα γούστα.
  Στο πλαίσιο αυτό διοργανώνεται κάθε χρόνο ο Περίπατος Βιβλίου σε όσες περισσότερες πόλεις της Ελλάδας είναι δυνατόν.

  Η Ημέρα Βιβλίου για το 2026 θα εορταστεί το Σάββατο, 25 Απριλίου 2026 με τον Περίπατο Βιβλίου στην Αθήνα και με δράσεις και εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα. Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου διοργανώνει, στο πλαίσιο της Ημέρας Βιβλίου, τον καθιερωμένο Περίπατο Βιβλίου στις 25 Απριλίου, στον οποίο συμμετέχουν δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία και εκδοτικοί οίκοι.

  Για περισσότερες πληροφορίες και συμμετοχή βλ.: https://www.greekbookday.gr/

  23 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Ανακοινώσεις

  Colloquium Τομέα Νεοελληνικής Φιλολογίας ΕΚΠΑ (30/4/2026)

  Στο πλαίσιο του Colloquium του Τομέα Νεοελληνικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, θα πραγματοποιηθεί ομιλία με ομιλητή τον κ. Λεωνίδα Εμπειρίκο και θέμα: ''Ο αναγνώστης Ανδρέας Εμπειρίκος''. Τη συζήτηση θα συντονίσει η Διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, Αθηνά Ψαροπούλου.

  Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 30 Απριλίου 2026 ώρα 18.15, στην αίθουσα 209 (2ος όροφος, Φιλοσοφική Σχολή).

  23 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νέα Ελληνική :: Μεσαιωνική Ελληνική :: Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Ανακοινώσεις

  Διαδικτυακή διάλεξη από το Εργαστήριο Βυζαντινής Δημώδους και Μεταβυζαντινής/Πρώιμης ΝΕ Γραμματείας Eideneier του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δ.Π.Θ.: Α. Κατσιγιάννης, Ερωτόκριτος ο Αθηναίος (30/4/26)

  Η Διευθύντρια και τα μέλη του Εργαστηρίου Βυζαντινής Δημώδους και Μεταβυζαντινής/Πρώιμης Νεοελληνικής Γραμματείας Hans & Niki Eideneier του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης σας προσκαλούν στη διαδικτυακή διάλεξη του κ. Αλέξανδρου Κατσιγιάννη, Επίκουρου Καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, με θέμα «Ερωτόκριτος ο Αθηναίος», η οποία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 30 Απριλίου 2026, στις 6:00 το απόγευμα.

  23 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Ανακοινώσεις

  Βιβλιοπαρουσίαση: ''Ο αινιγματικός ποιητής Ανδρέας Κάλβος'' του Μ. Πασχάλη, Βιβλιοπωλείο Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Αθήνα, (24/4/2026)

  Την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026, ώρα 19:00, στο Βιβλιοπωλείο Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης Αθήνα, θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση του βιβλίου με τίτλο: ''Ο αινιγματικός ποιητής Ανδρέας Κάλβος'', του Μ. Πασχάλη (Ομότιμος Καθ. Κλασικής Φιλολογίας, Παν/μιο Κρήτης).

  Θα μιλήσουν οι:

  - Ευριπίδης Γαραντούδης, Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ
  - Ιωάννης Κωνσταντάκος, Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ
  - Κατερίνα Τικτοπούλου, Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΑΠΘ
  και ο συγγραφέας, Μιχαήλ Πασχάλης, Ομότιμος Καθ. Κλασικής Φιλολογίας, Παν/μιο Κρήτης.

  22 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Ανακοινώσεις

  Νέα Βιβλιοθήκη Προβολής με τίτλο: ''Ιστορία και Μνήμη στη Νεοελληνική Πεζογραφία. Το ελληνικό παρελθόν από τον 19ο αιώνα έως το 1960'', Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (21/4-30/6/2026)

  Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος παρουσιάζει τη νέα Βιβλιοθήκη Προβολής με τίτλο: ''Ιστορία και Μνήμη στη Νεοελληνική Πεζογραφία. Το ελληνικό παρελθόν από τον 19ο αιώνα έως το 1960''.

  Μέσα από επιλογές βιβλίων που αποτυπώνουν τη διαλεκτική σχέση μεταξύ Ιστορίας και Μυθοπλασίας, αλλά και τα ερωτήματα που αναπόφευκτα απορρέουν από αυτή, το αναγνωστικό κοινό καλείται να προσεγγίσει το ελληνικό παρελθόν από τον 19ο αιώνα έως και το 1960.

  Στις προτάσεις της Δανειστικής Συλλογής της ΕΒΕ περιλαμβάνονται ποικίλα είδη της ελληνικής πεζογραφίας -με κυρίαρχο το ιστορικό μυθιστόρημα- καθώς και πιο πολυτροπικά κείμενα, όπως graphic novels.

  Διάρκεια προβολής: 21 Απριλίου 2026 έως 30 Ιουνίου 2026
  Δευτέρα έως Κυριακή 09:00-24:00. Ισόγειο ΕΒΕ, ΚΠΙΣΝ
  Είσοδος ελεύθερη

  22 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Τύπος

  Συνάντηση Λογοτεχνών με τίτλο: ''Ό,τι αγαπάω'' στην Αγορά Αργύρη, Πάτρα (27/5/2026)

  Το ''Ό,τι αγαπάω'' ξεκίνησε το 2009, από τον εκπαιδευτικό, συγγραφέα παιδικών βιβλίων και ποιητή, Σωτήριο Α. Χριστόπουλο.

  Από το 2014 εμφανίζεται σε σχολεία, εκπαιδευτικά συμπόσια, λογοτεχνικές συναντήσεις, συναντήσεις σωματείων και αυτοοργανομένων ομάδων, με διάφορες μορφές. Πρόσφατα υλοποιήθηκε στην Αθήνα, στα Ιωάννινα, αλλά και στα Καλάβρυτα, όπου πήρε τη μορφή μιας γιορτής της καλαβρυτινής λογοτεχνίας.

  Στις 27 Μαΐου, ημέρα Τετάρτη, καλούνται οι συγγραφείς και λογοτέχνες, αλλά και καλλιτέχνες, όπου γης, είτε έχουν εκδώσει κάποιο βιβλίο, είτε συμμετέχουν σε ανθολόγια, σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, είτε δημοσιεύουν έργα τους στον έντυπο ή τον ηλεκτρονικό Τύπο, σε συνάντηση στην Αγορά Αργύρη, στην Πάτρα.

  Για τη συμμετοχή όλων όσοι και όσες επιθυμούν θα πρέπει να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά, και σε viber/whatsApp στο παρακάτω τηλέφωνο:6946509529 (Σωτήριος Α. Χριστόπουλος).

  Θα συμπεριληφθούν όλοι όσοι δηλώσουν συμμετοχή έως 10 Μαΐου. Θα γίνουν δεκτές και οι εκπρόθεσμες συμμετοχές κατά το δυνατόν.

  22 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νέα Ελληνική :: Μεσαιωνική Ελληνική :: Αρχαία Ελληνική :: Λεξικά και Λεξικογραφία :: Γλωσσολογία :: Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Διδασκαλία της Ελληνικής :: Πιστοποίηση Ελληνομάθειας :: Δραστηριότητες του ΚΕΓ :: Ανακοινώσεις

  Λεξιλογείον: μιλώντας για λέξεις...

  

  Διαβάστε τη δημοσίευση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας στη στήλη "Λεξιλογείον" της εφημερίδας Το Βήμα της Κυριακής

  Αναδημοσίευση από το φύλλο της 5ης Απριλίου 2026

  ανθρωπισμός
  Με απλά λόγια «μετανθρωπισμός» είναι το όραμα της υπέρβασης του ανθρώπου όπως τον ξέρουμε με όχημα τη βιοτεχνολογία, την ΤΝ και την κυβερνητική.».
  Το «ανθρωπεύομαι» του Αριστοτέλη σημαίνει να ζης και να συμπεριφέρεσαι σαν άνθρωπος αλλά ο «ανθρωπισμός» έχει πολύ πιο πρόσφατη ιστορία, η λέξη αποδίδει το λατινικό humanismus και η ελληνική μεταγραφή, ο «ουμανισμός», ιστορικά οριοθετεί το Zeitgeist της Αναγέννησης όταν, μετά τον λίγο πολύ θεοκρατικό Μεσαίωνα, η δυναμική επανασύνδεση με την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα παλινόρθωσε τον ανθρώπινο Λόγο και αναγνώρισε στο ανθρώπινο υποκείμενο κυρίαρχη θέση στην παραγωγή, κυριότητα και νομή υπαρξιακού νοήματος.
  Αν εξαιρέσει κανείς ορισμένες υβριδικές εκδοχές όπου η ανθρωπιστική στροφή βρήκε τρόπους σύμπλευσης με τις αξίες των θρησκευτικών παραδόσεων, κοινός παρονομαστής όλων των κατοπινών μεταλλάξεων του ουμανισμού είναι η εκκοσμικευτική έμφαση και η εδραία πεποίθηση ότι η πρόοδος εναπόκειται στα ανθρώπινα διανοήματα.
  Αλλά αν, πριν από την Επιστημονική Επανάσταση, οι ουμανιστές μπορούσαν να επιμένουν ότι σεπτή κιβωτός τέτοιων διανοημάτων παρέμενε η φιλοσοφική και γραμματολογική παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας, η ραγδαία ανάπτυξη των φυσικών επιστημών μετά τον 17ο αιώνα δημιούργησε προϋποθέσεις αναθεώρησης του παλαιού ουμανιστικού μοντέλου. Τα τιμαλφέστερα διανοήματα και το πνεύμα της προόδου τα συν-διεκδικούσε τώρα ένας «επιστημονικός ουμανισμός».
  Δεν πρόκειται για οξύμωρο πλην κάτι είχε ψυχανεμιστεί ο ουμανιστής Αινείας Σίλβιος Πικολόμινι (1405-1464) που επέμενε ότι οι θετικές επιστήμες δύσκολα μπορούν να πλαγιάσουν στην ίδια κλίνη με την ανθρωπιστική παιδεία. Και θα ήταν βέβαιος αν μπορούσε να προβλέψει ότι η τεχνολογία θα έβλεπε κάποτε τον άνθρωπο, όπως τον εννoούσε ο ανθρωπισμός, ως μεταβατική κατάσταση στον δρόμο προς τον μετανθρωπισμό (posthumanism).
  Αλλά τέτοιος «μετανθρωπισμός» είναι οξύμωρο, κι αφού οι λέξεις κουβαλάν αναπαλλοτρίωτη ιστορία είναι ίσως ακριβέστερο τα μελλούμενα να τα πούμε «μετα-ανθρωπικά».
  ______________________________________________
  Σε συνεργασία με την εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής», το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας δημοσιεύει δύο λέξεις την εβδομάδα στην στήλη «Λεξιλογείον», στο ένθετο των Νέων Εποχών του «Βήματος» (και στην ηλεκτρονική έκδοση). Οι σχετικές καταχωρίσεις θα αναδημοσιεύονται στα διαδικτυακά μέσα του ΚΕΓ και σε ειδική ενότητα της ιστοσελίδας του ΚΕΓ.
  Σχολιάζονται λέξεις που είτε παρουσιάζουν ενδιαφέρον από ιστορική άποψη (ετυμολογία, ταξίδι της λέξης μέσα στον χρόνο) είτε «πριμοδοτούνται» από τη σύγχρονη γλωσσική (και όχι μόνο) επικαιρότητα, μεταξύ άλλων. Ο σχολιασμός ̶ σύντομος, μακριά από κάθε διάθεση γλωσσικής διδασκαλίας ̶ θα κινητοποιεί, πιστεύουμε ευχάριστα, την ανάδυση ρητών και υπόρρητων σημασιών, διασυνδέοντας ακόμη και γνωστές σημασίες με σύγχρονα νοήματα.
  Δείτε όλες τις δημοσιεύσεις

  22 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0