Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα

Μεσαιωνική Ελληνική

• Νέα Ελληνική :: Μεσαιωνική Ελληνική :: Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Ανακοινώσεις

  Διαδικτυακή διάλεξη από το Εργαστήριο Βυζαντινής Δημώδους και Μεταβυζαντινής/Πρώιμης ΝΕ Γραμματείας Eideneier του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δ.Π.Θ.: Α. Κατσιγιάννης, Ερωτόκριτος ο Αθηναίος (30/4/26)

  Η Διευθύντρια και τα μέλη του Εργαστηρίου Βυζαντινής Δημώδους και Μεταβυζαντινής/Πρώιμης Νεοελληνικής Γραμματείας Hans & Niki Eideneier του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης σας προσκαλούν στη διαδικτυακή διάλεξη του κ. Αλέξανδρου Κατσιγιάννη, Επίκουρου Καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, με θέμα «Ερωτόκριτος ο Αθηναίος», η οποία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 30 Απριλίου 2026, στις 6:00 το απόγευμα.

  23 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νέα Ελληνική :: Μεσαιωνική Ελληνική :: Αρχαία Ελληνική :: Λεξικά και Λεξικογραφία :: Γλωσσολογία :: Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Διδασκαλία της Ελληνικής :: Πιστοποίηση Ελληνομάθειας :: Δραστηριότητες του ΚΕΓ :: Ανακοινώσεις

  Λεξιλογείον: μιλώντας για λέξεις...

  

  Διαβάστε τη δημοσίευση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας στη στήλη "Λεξιλογείον" της εφημερίδας Το Βήμα της Κυριακής

  Αναδημοσίευση από το φύλλο της 5ης Απριλίου 2026

  ανθρωπισμός
  Με απλά λόγια «μετανθρωπισμός» είναι το όραμα της υπέρβασης του ανθρώπου όπως τον ξέρουμε με όχημα τη βιοτεχνολογία, την ΤΝ και την κυβερνητική.».
  Το «ανθρωπεύομαι» του Αριστοτέλη σημαίνει να ζης και να συμπεριφέρεσαι σαν άνθρωπος αλλά ο «ανθρωπισμός» έχει πολύ πιο πρόσφατη ιστορία, η λέξη αποδίδει το λατινικό humanismus και η ελληνική μεταγραφή, ο «ουμανισμός», ιστορικά οριοθετεί το Zeitgeist της Αναγέννησης όταν, μετά τον λίγο πολύ θεοκρατικό Μεσαίωνα, η δυναμική επανασύνδεση με την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα παλινόρθωσε τον ανθρώπινο Λόγο και αναγνώρισε στο ανθρώπινο υποκείμενο κυρίαρχη θέση στην παραγωγή, κυριότητα και νομή υπαρξιακού νοήματος.
  Αν εξαιρέσει κανείς ορισμένες υβριδικές εκδοχές όπου η ανθρωπιστική στροφή βρήκε τρόπους σύμπλευσης με τις αξίες των θρησκευτικών παραδόσεων, κοινός παρονομαστής όλων των κατοπινών μεταλλάξεων του ουμανισμού είναι η εκκοσμικευτική έμφαση και η εδραία πεποίθηση ότι η πρόοδος εναπόκειται στα ανθρώπινα διανοήματα.
  Αλλά αν, πριν από την Επιστημονική Επανάσταση, οι ουμανιστές μπορούσαν να επιμένουν ότι σεπτή κιβωτός τέτοιων διανοημάτων παρέμενε η φιλοσοφική και γραμματολογική παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας, η ραγδαία ανάπτυξη των φυσικών επιστημών μετά τον 17ο αιώνα δημιούργησε προϋποθέσεις αναθεώρησης του παλαιού ουμανιστικού μοντέλου. Τα τιμαλφέστερα διανοήματα και το πνεύμα της προόδου τα συν-διεκδικούσε τώρα ένας «επιστημονικός ουμανισμός».
  Δεν πρόκειται για οξύμωρο πλην κάτι είχε ψυχανεμιστεί ο ουμανιστής Αινείας Σίλβιος Πικολόμινι (1405-1464) που επέμενε ότι οι θετικές επιστήμες δύσκολα μπορούν να πλαγιάσουν στην ίδια κλίνη με την ανθρωπιστική παιδεία. Και θα ήταν βέβαιος αν μπορούσε να προβλέψει ότι η τεχνολογία θα έβλεπε κάποτε τον άνθρωπο, όπως τον εννoούσε ο ανθρωπισμός, ως μεταβατική κατάσταση στον δρόμο προς τον μετανθρωπισμό (posthumanism).
  Αλλά τέτοιος «μετανθρωπισμός» είναι οξύμωρο, κι αφού οι λέξεις κουβαλάν αναπαλλοτρίωτη ιστορία είναι ίσως ακριβέστερο τα μελλούμενα να τα πούμε «μετα-ανθρωπικά».
  ______________________________________________
  Σε συνεργασία με την εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής», το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας δημοσιεύει δύο λέξεις την εβδομάδα στην στήλη «Λεξιλογείον», στο ένθετο των Νέων Εποχών του «Βήματος» (και στην ηλεκτρονική έκδοση). Οι σχετικές καταχωρίσεις θα αναδημοσιεύονται στα διαδικτυακά μέσα του ΚΕΓ και σε ειδική ενότητα της ιστοσελίδας του ΚΕΓ.
  Σχολιάζονται λέξεις που είτε παρουσιάζουν ενδιαφέρον από ιστορική άποψη (ετυμολογία, ταξίδι της λέξης μέσα στον χρόνο) είτε «πριμοδοτούνται» από τη σύγχρονη γλωσσική (και όχι μόνο) επικαιρότητα, μεταξύ άλλων. Ο σχολιασμός ̶ σύντομος, μακριά από κάθε διάθεση γλωσσικής διδασκαλίας ̶ θα κινητοποιεί, πιστεύουμε ευχάριστα, την ανάδυση ρητών και υπόρρητων σημασιών, διασυνδέοντας ακόμη και γνωστές σημασίες με σύγχρονα νοήματα.
  Δείτε όλες τις δημοσιεύσεις

  22 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νέα Ελληνική :: Μεσαιωνική Ελληνική :: Αρχαία Ελληνική :: Λεξικά και Λεξικογραφία :: Γλωσσολογία :: Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Διδασκαλία της Ελληνικής :: Πιστοποίηση Ελληνομάθειας :: Ανακοινώσεις :: Ηλεκτρονικές & Έντυπες Εκδόσεις

  Πρόσκληση υποβολής άρθρων στο Διεπιστημονικό Περιοδικό της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του ΔΠΘ ''ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ''

  Το Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (Δ.Π.Θ.) ανακοινώνει την πρώτη έκδοση του επιστημονικού του περιοδικού ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ. Διεπιστημονικό περιοδικό της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του ΔΠΘ. Democritus. A Multi-disciplinary Review of the School of Humanities (DUTH) το οποίο θα εκδίδεται αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή (online).

  Στο πλαίσιο αυτό, απευθύνεται ανοιχτή πρόσκληση προς τα μέλη της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας για την υποβολή πρωτότυπων επιστημονικών άρθρων και βιβλιοκρισιών με στόχο τη διεύρυνση του επιστημονικού διαλόγου και την προαγωγή της έρευνας στον ευρύτερο χώρο των Ανθρωπιστικών Σπουδών.

  Το περιοδικό δέχεται άρθρα που εμπίπτουν, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά, στις ακόλουθες
  θεματικές:
  • Ελληνική Φιλολογία
  • Λατινική Φιλολογία
  • Γλωσσολογία
  • Ιστορία
  • Πολιτισμός
  • Ανθρωπολογία
  • Ψυχολογία
  • Παιδαγωγική
  • Αρχαιολογία
  • Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Ψηφιακές Τεχνολογίες

  21 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Μεσαιωνική Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Κύκλος τριών διαδικτυακών επιστημονικών διαλέξεων με θέμα: ''Κρήτες Κωδικογράφοι: γύρω από τον Μιχαήλ Αποστόλη'', Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (29/4, 13/5, 27/5/2026)

  Το Τμήμα Χειρογράφων και Ομοιοτύπων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος και το Εργαστήριο Παλαιογραφίας του Πανεπιστημίου Κρήτης συν-διοργανώνουν ένα νέο κύκλο τριών επιστημονικών διαλέξεων στη θεματική : ''Κρήτες Κωδικογράφοι: γύρω από τον Μιχαήλ Αποστόλη''.

  Ομιλητές στις τρεις διαλέξεις που θα φωτίσουν τη δράση του κύκλου του Μιχαήλ Αποστόλη θα είναι ο Δημήτριος Γεωργακόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ο Δρ Νικόλαος Σαρρής, Συντηρητής Βιβλίων και Χαρτιού στην Υπηρεσία Συντήρησης της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, και η Δρ Marie Cronier, Ερευνήτρια στο Κέντρο Μελέτης της Ιστορίας των Κειμένων (Institut de Recherche et d’Histoire des Textes, Section Grecque, IRHT/CNRS) στο Παρίσι.

  Οι διαλέξεις θα διεξαχθούν αντίστοιχα στις 29 Απριλίου, 13 και 27 Μαΐου 2026, ώρα 18:30, και θα είναι διαδικτυακές.

  07 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Μεσαιωνική Ελληνική :: Συνέδρια & Ημερίδες

  Πρόσκληση συμμετοχής για την Α΄ Συνάντηση Μεταπτυχιακών Φοιτητών και Υποψήφιων Διδακτόρων ''Νέοι Βυζαντινολόγοι σε διάλογο''(5-6/11/2026)

  Ανακοινώνεται η διοργάνωση της Α΄ Συνάντησης Μεταπτυχιακών Φοιτητών και Υποψήφιων Διδακτόρων- ''Νέοι Βυζαντινολόγοι σε διάλογο'', η οποία θα πραγματοποιηθεί 5-6 Νοεμβρίου 2026 στην Πάτρα.

  Η συνάντηση απευθύνεται σε ενεργούς/ές μεταπτυχιακούς/ές φοιτητές/τριες και υποψήφιους/ες διδάκτορες/ισσες ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων, οι οποίοι/ες δραστηριοποιούνται σε επιστημονικούς τομείς που σχετίζονται με τις Βυζαντινές Σπουδές.

  Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση του επιστημονικού διαλόγου, η ανταλλαγή ιδεών και η δικτύωση νέων ερευνητών στον χώρο της Βυζαντινολογίας.

  Στην επίσημη ιστοσελίδα της διοργάνωσης (https://byzantinologistsmeeting.com/) μπορείτε να βρείτε αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με:
  -το περιεχόμενο της συνάντησης
  -τις προϋποθέσεις συμμετοχής
  -τη διαδικασία υποβολής ενδιαφέροντος

  06 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Μεσαιωνική Ελληνική :: Συνέδρια & Ημερίδες

  Α΄ Μαθητικό Συνέδριο με θέμα: ''Ανακαλύπτοντας το Βυζάντιο μέσα από τα κείμενα, τα μνημεία και τους ανθρώπους του'', Παν/μιο Πατρών (2-3/4/2026)

  Το Α΄ Μαθητικό Συνέδριο με θέμα: ''Ανακαλύπτοντας το Βυζάντιο μέσα από τα κείμενα, τα μνημεία και τους ανθρώπους του'', θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 2 και την Παρασκευή 3 Απριλίου 2026 και θα διεξαχθεί στο Παν/μιο Πατρών (Κτήριο Πρυτανείας, Αμφιθέατρο ΑΑ.

  Το συνέδριο συνδιοργανώνουν τα Τμήματα Φιλολογίας και Ιστορίας – Αρχαιολογίας του Παν/μίου Πατρών, σε συνεργασία με το Πειραματικό Γυμνάσιο Παν/μίου Πατρών, το Γυμνάσιο Καστριτσίου, το Πειραματικό Λύκειο Παν/μίου Πατρών, το Γενικό Λύκειο Καστριτσίου και την υποστήριξη της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας,

  Στο μαθητικό αυτό διήμερο συνέδριο θα συμμετάσχουν 33 ομάδες μαθητών/τριών με ανακοίνωση και 2 ομάδες με πόστερ, συνολικά περίπου 250 μαθητές/τριες και 45 εκπαιδευτικοί Γυμνασίων και Λυκείων του νομού Αχαΐας, ενώ αναμένεται να το παρακολουθήσουν άλλα 200 παιδιά, συμμαθητές και συμμαθήτριες των παραπάνω.

  01 Απρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Μεσαιωνική Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Ομιλία του κ. Ν. Λιβανού με τίτλο: ''Το αρχείο της μονής Διονυσίου Αγίου Όρους: ζητήματα διπλωματικής έκδοσης των μεταβυζαντινών εγγράφων'', ΕΚΠΑ (2/4/2026)

  Το Εργαστήριο Παλαιογραφίας και το Π.Μ.Σ. ''Αρέθας'' (Τμήμα Φιλολογίας, Ε.Κ.Π.Α.) διοργανώνουν ομιλία με ομιλητή τον Δρ. Νικόλαο Λιβανό (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Ε.Ι.Ε.) και τίτλο: ''Το αρχείο της μονής Διονυσίου Αγίου Όρους: ζητήματα διπλωματικής έκδοσης των μεταβυζαντινών εγγράφων'',

  Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, 2 Απριλίου 2026, ώρα 15.00, στην αίθουσα 209, 2ος όροφος, στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ.

  31 Μάρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Μεσαιωνική Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Διαδικτυακή διάλεξη του κ. Florian Klein με τίτλο: ''A Latin Declamation as an Interpreting Key of René Le Bossu’s Traité du poëme épique (1675)'', Παν/μιο Ιωαννίνων (17/3/2026)

  Την Τρίτη 17 Μαρτίου 2026 θα πραγματοποιηθεί η 7η διάλεξη του κύκλου online ομιλιών ''Young Researchers on New Ancient Greek and Neo-Latin Studies'' που συνδιοργανώνει ο Τομέας Κλασικής Φιλολογίας του Π.Ι., το Faculty of Arts του KU Leuven και το Εργαστήριο Έρευνας Λατινικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Πολιτισμού (ΣΤΕΛΑ/LARES) του Δ.Π.Θ.

  Ομιλητής θα είναι o κ. Florian Klein (University of Coimbra) και ο τίτλος της διάλεξής του:
  ''A Latin Declamation as an Interpreting Key of René Le Bossu’s Traité du poëme épique (1675)''.

  17 Μάρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Μεσαιωνική Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Διάλεξη της Leonora Neville με θέμα: ''Byzantine Anthropology of Gender'' , ΕΚΠΑ (19/3/2026)

  Η Καθ. Βυζαντινής Ιστορίας Leonora Neville (John W. and Jeanne M. Rowe Chair of Byzantine History Vilas Distinguished Achievement Professor Department of History, University of Wisconsin Madison) θα δώσει διάλεξη με θέμα: ''Byzantine Anthropology of Gender''.

  Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, 19 Μαρτίου 2026, 3-4 μμ., (Κυψέλη 704) 7ος όροφος Φιλοσοφικής Σχολής ΕΚΠΑ.

  17 Μάρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νέα Ελληνική :: Μεσαιωνική Ελληνική :: Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Διδασκαλία της Ελληνικής :: Ανακοινώσεις

  Διαδικτυακό Επιμορφωτικό Σεμινάριο, Ινστιτούτο ΝΕ Σπουδών, ΑΠΘ: Η λειτουργία των λογοτεχνικών κειμένων στην εκπαίδευση και η διδασκαλία τους. Μέρος Πρώτο: Ελληνόγλωσση λογοτεχνία από τον 12ο αιώνα ώς το 1930 (28/3/26)

  Το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών του ΑΠΘ διοργανώνει στις 28 Μαρτίου 2026 από τις 10:00 έως τις 13:00 διαδικτυακό Επιμορφωτικό Σεμινάριο για εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με τίτλο «Η λειτουργία των λογοτεχνικών κειμένων στην εκπαίδευση και η διδασκαλία τους. Μέρος Πρώτο: Ελληνόγλωσση λογοτεχνία από τον 12ο αιώνα ώς το 1930».

  Υπεύθυνος: Γιώργος Κεχαγιόγλου, ομότιμος καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας του ΑΠΘ, αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΝΣ.

  Το Σεμινάριο θα διαρθρωθεί σε πέντε φάσεις ως εξής (παρουσιάζει ο Γ. Κεχαγιόγλου):

  1η φάση, παρουσίαση: «Σωζόμενα / γνωστά δημώδη και λογιότερα κείμενα της περιόδου από τον ύστερο Μεσαίωνα ώς την αρχή του λογοτεχνικού μοντερνισμού».

  2η φάση, παρουσίαση: «Ιστορικές, γλωσσικές και αισθητικές / καλλιτεχνικές προϋποθέσεις και διαστάσεις του μαθήματος των νέων ελληνικών / της νεοελληνικής γραμματείας».

  3η φάση: παρουσίαση: «Στόχοι, επιτεύγματα, προβλήματα και ελλείψεις του προσφερόμενου σχολικού διδακτικού υλικού και μερικές πρωτοβουλίες του ΙΝΣ για την προσέγγιση ή και διεύρυνσή του».

  4η φάση, παρουσίαση: «Μπροστά στην προοπτική του λεγόμενου «ψηφιακού σχολείου: προτάσεις για τον χειρισμό παραδοσιακών και νεοτερικών τρόπων / μεθόδων διδασκαλίας, με σύντομες παραδειγματικές αναφορές σε συγκεκριμένα κείμενα».

  5η φάση: Τοποθετήσεις εκπαιδευτικών και συζήτηση.

  16 Μάρ 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0