Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα

Αρχαία Ελληνική

• Αρχαία Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Διάλεξη του κ. Thomas Ford με θέμα: ''A Fragment of Septuagint Habakkuk from Trinity College, Cambridge'', ΕΚΠΑ (21/1/2026)

  Ο Τομέας Κλασικής Φιλολογίας, σε συνεργασία με το ΠΜΣ ''Παπυρολογία και Κλασική Γραμματεία'' και την Ελληνική Παπυρολογική Εταιρεία διοργανώνει διάλεξη με ομιλητή τον
  κ. Thomas Ford (Ερευνητή, Forschungsstelle Papyrologie, University of Münster), και θέμα:
  ''A Fragment of Septuagint Habakkuk from Trinity College, Cambridge''.

  Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στα Αγγλικά την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026, ώρα 10.30, στο Εργαστήριο Παπυρολογίας (αίθουσα 743) του κτηρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ.

  19 Ιαν 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Αρχαία Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Colloquium Νέων Ερευνητών Τμ. Φιλολογίας ΕΚΠΑ, (30/1/2026)

  Στο πλαίσιο του Colloquium Νέων Ερευνητών Τμ. Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, θα πραγματοποιηθεί
  διάλεξη με ομιλητή τον κ. Μανουσάκη Νικόλαο (Ερευνητή στο Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής
  και Λατινικής Γραμματείας της Ακαδημίας Αθηνών) και θέμα: ''Αποτυχημένες διασκευές της σοφόκλειας Αντιγόνης στην αρχαιότητα: το κοινό ως διαχρονικός δυνάστης της ποπ κουλτούρας''.

  Η διάλεξη θα γίνει την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026, 11:00-13:00, στην αίθουσα 209, και θα υπάρχει δυνατότητα διαδικτυακής παρακολούθησης.

  15 Ιαν 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νέα Ελληνική :: Μεσαιωνική Ελληνική :: Αρχαία Ελληνική :: Λεξικά και Λεξικογραφία :: Γλωσσολογία :: Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Διδασκαλία της Ελληνικής :: Πιστοποίηση Ελληνομάθειας :: Δραστηριότητες του ΚΕΓ :: Ανακοινώσεις

  Λεξιλογείον: μιλώντας για λέξεις...

  

  Διαβάστε τη δημοσίευση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας στη στήλη "Λεξιλογείον" της εφημερίδας Το Βήμα της Κυριακής

  Αναδημοσίευση από το φύλλο της 21ης Δεκεμβρίου 2025

  χρόνος
  Και εκτός των άλλων, ούτε το Λεξιλογείον γνωρίζει την ετυμολογία της λέξης..
  «Κινούμενη εικόνα της αιωνιότητας» («κινητή εικών αιώνος») είναι ο χρόνος, αποφάνθηκε ο Πλάτων, εκφράζοντας ως ποιητής αυτό που σκεφτόταν ως φιλόσοφος. Πάντα πιο εμπειρικός, ο διασημότερος μαθητής του, ο Αριστοτέλης, μίλησε για τον χρόνο ως κίνηση από ένα «πριν» προς ένα «μετά» όπως την αντιλαμβάνεται και την μετρά ένα νοήμον υποκείμενο. Πιο ριζοσπαστικό, το νοήμον υποκείμενο του ιερού Αυγουστίνου αρνείται αντικειμενική υπόσταση στο παρελθόν και το μέλλον, μεταστοιχειώνοντας το πρώτο ως «ανάμνηση», το δεύτερο ως «προσδοκία» και επιτρέποντας ένα ακαριαίο και φευγαλέο «παρόν» πριν ομολογήσει αφοπλιστικά: «Αν κανείς δεν με ρωτήσει ξέρω τι είναι ο χρόνος, αν κάποιος με ρωτήσει δεν μπορώ να του το εξηγήσω».
  Αλλά ο γρίφος μάς αφορά πολύ άμεσα για να σεβαστούμε την ερμητικότητά του. Είναι ο χρόνος ανεξάρτητος από την αντιληπτική δραστηριότητά μας ή αποτελεί απλώς το αποκύημά της; Προχωράει χωρίς να κοιτάζει τη δική μας μελαγχολία ή ορίζεται από τα αισθήματα και τη μνήμη μας; Είναι διακριτός από τον χώρο ή πηγαίνει σφιχταγκαλιασμένος με αυτόν και ποικίλλει ανάλογα με την ταχύτητα και τη βαρύτητα; Το μυστήριον τούτον μέγα εστί …
  Και αν η ωκεανογράφηση του χρόνου μόνο σκοτοδίνη μάς προκαλεί, μπορούμε να αρκεστούμε στο κοινό τικ τακ του ρολογιού παρόλο που ο «εφέρπων χρόνος» του Πίνδαρου υπονοεί το ύπουλο εκείνο «ανεπαισθήτως» για το οποίο ξέρουμε με σιγουριά ένα μονάχα: ότι γιορτάζουμε το πέρασμα και την αλλαγή του ενώ είμαστε ταυτόχρονα παρανάλωμά του.
  Και έτσι ας θυμηθούμε το δυσερμήνευτο Μυστικό του Ρόμπερτ Φροστ:
  Υποθέσεις κάνουμε χορεύοντας τριγύρω του πιασμένοι χέρι με χέρι, αυτό στη μέση κάθεται, και ξέρει. ______________________________________________
  Σε συνεργασία με την εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής», το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας δημοσιεύει δύο λέξεις την εβδομάδα στην στήλη «Λεξιλογείον», στο ένθετο των Νέων Εποχών του «Βήματος» (και στην ηλεκτρονική έκδοση). Οι σχετικές καταχωρίσεις θα αναδημοσιεύονται στα διαδικτυακά μέσα του ΚΕΓ και σε ειδική ενότητα της ιστοσελίδας του ΚΕΓ.
  Σχολιάζονται λέξεις που είτε παρουσιάζουν ενδιαφέρον από ιστορική άποψη (ετυμολογία, ταξίδι της λέξης μέσα στον χρόνο) είτε «πριμοδοτούνται» από τη σύγχρονη γλωσσική (και όχι μόνο) επικαιρότητα, μεταξύ άλλων. Ο σχολιασμός ̶ σύντομος, μακριά από κάθε διάθεση γλωσσικής διδασκαλίας ̶ θα κινητοποιεί, πιστεύουμε ευχάριστα, την ανάδυση ρητών και υπόρρητων σημασιών, διασυνδέοντας ακόμη και γνωστές σημασίες με σύγχρονα νοήματα.
  Δείτε όλες τις δημοσιεύσεις

  07 Ιαν 2026 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Αρχαία Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Διάλεξη του Δρ. Alberto Ravani με τίτλο: ''Patroclus, Achilles, and the Darkness of Fate. John Tzetzes on Iliad book 17'', ΕΚΠΑ (8/1/2026)

  Ο Τομέας Βυζαντινής Φιλολογίας και Λαογραφίας και το Εργαστήριο Παλαιογραφίας διοργανώνει διάλεξη με ομιλητή τον Δρ. Alberto Ravani (Μεταδιδακτορικού Ερευνητή, Princeton University) και τίτλο: ''Patroclus, Achilles, and the Darkness of Fate. John Tzetzes
  on Iliad book 17''.

  Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026, ώρα 14.00, στην αίθουσα 209, 2ος όροφος, Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ.

  23 Δεκ 2025 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Αρχαία Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  10ος κύκλος επιμορφωτικών διαλέξεων της Εταιρείας Συγγραφέων και του Επιγραφικού Μουσείου (14,21,28/1/2026)

  Ξεκινάει, την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026, ώρα 18.00, ο 10ος κύκλος διαλέξεων της Εταιρείας Συγγραφέων και του Επιγραφικού Μουσείου, με ομιλητές/τριες μέλη της Εταιρείας
  και θέματα που εκτείνονται σε ευρύτερα πεδία, όπως Μαθηματικά, Τεχνητή Νοημοσύνη, Γλωσσολογία, Περιβάλλον κ.ά.

  Για τον 10ο κύκλο με θέμα: ''Αρχαίοι Ελληνικοί Μύθοι των τόπων, του λόγου και της ιστορίας, ομιλητής θα είναι ο αρχαιολόγος και συγγραφέας Κώστας Σουέρεφ.

  Οι διαλέξεις θα πραγματοποιηθούν στις 14, 21 και 28 Ιανουαρίου 2026, ώρα 18.00, στο
  Επιγραφικό Μουσείο Τοσίτσα 1, Αθήνα.

  Υπεύθυνη συντονισμού Αγγελική Στρατηγοπούλου, ηλεκτρονική διεύθυνση:
  Είσοδος ελεύθερη

  18 Δεκ 2025 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Αρχαία Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  3η Διάλεξη του Κύκλου Διαλέξεων Young Researchers on New Ancient Greek and Neo-Latin Studies, Παν/μιο Ιωαννίνων (16/12/2025)

  Την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2025, στις 19.00, θα πραγματοποιηθεί η 3η διάλεξη του κύκλου
  online ομιλιών ''Young Researchers on New Ancient Greek and Neo-Latin Studies'' που συνδιοργανώνει ο Τομέας Κλασικής Φιλολογίας του Παν/μίου ιωαννίνων, το Faculty of Arts
  του KU Leuven και το Εργαστήριο Έρευνας Λατινικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Πολιτισμού (ΣΤΕΛΑ/LARES) του Δ.Π.Θ.

  Ο τίτλος της διάλεξης είναι: ''Giovanni Cotta’s Dialogue with Marino Sanudo'' και ομιλήτρια
  η κα Δήμητρα Ντοβώνη, μεταπτυχιακή φοιτήτρια του ΠΜΣ ''Κλασική Φιλολογία του Παν/μίου
  Ιωαννίνων.

  16 Δεκ 2025 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Νέα Ελληνική :: Μεσαιωνική Ελληνική :: Αρχαία Ελληνική :: Λεξικά και Λεξικογραφία :: Γλωσσολογία :: Νεοελληνική Λογοτεχνία :: Διδασκαλία της Ελληνικής :: Πιστοποίηση Ελληνομάθειας :: Δραστηριότητες του ΚΕΓ :: Ανακοινώσεις

  Λεξιλογείον: μιλώντας για λέξεις...

  

  Διαβάστε τη δημοσίευση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας στη στήλη "Λεξιλογείον" της εφημερίδας Το Βήμα της Κυριακής

  Αναδημοσίευση από το φύλλο της 30ής Νοεμβρίου 2025

  κουίζ (Δύσκολες λέξεις, περίεργες έξεις)
  Μπορούμε να τα λέμε και λεξιλογικά UFO.
  Δεν γνωρίζουμε ακριβώς το ποιος και πότε δρομολόγησε το κουίζ «ξέρετε τι σημαίνει η τάδε λέξη;», το βέβαιο όμως είναι ότι καθώς άρχισαν να αυγαταίνουν τα διάφορα στέκια στο διαδίκτυο και αλλού άνοιξε εκθετικά και η όρεξη για λεξιλογικούς γρίφους. Βέβαια, στο ζήτημα αυτό το ελληνικό διαχρονικό ορυχείο είναι μεν ιδιαίτερα γενναιόδωρο πλην με τόσους μερακλήδες στην πιάτσα το μεταλλευτικό απόθεμα θα αρχίσει να μειώνεται και κάποια στιγμή θα χρειαστεί να περάσουμε από τα ήπια στα σκληρά. Άλλο είναι να ρωτάς το δύσκολο και απαιτητικό «ασκαρδαμυκτί» ή το «παράφερνα», που μπορεί να συναντήσεις και στον κυρ Αλέξανδρο, κι άλλο να φτυαρίζεις «σπάνιες γαίες» για να μυσταγωγείς σαδιστικά τους ανύποπτους ρέκτες: τι σημαίνει «γήτειον» (=κρεμμύδι), «φύσκη» (=παραγεμισμένο λουκάνικο), «χαλαίρυπος» (=σαπουνάδα), «κασωρίς» (=πόρνη), «κιξάλλης» (=ληστής);
  Πάντως, παρόλο που βάσει καταστατικών αρχών δεν ασχολείται με λεξιλογικά υπεριώδη αυτού του τύπου, το Λεξιλογείον, έτσι για χαλάρωμα, εκτιμά ότι κάποιες από τις σπανιότητες της ελληνικής που βρίσκονται χρόνια και ζαμάνια σε απόσυρση διαθέτουν ιδιόμορφη «γκλαμουριά», έχουν βαρύ βιογραφικό και μονολεκτική αιχμηρότητα, και καθώς προσφέρονται σε επίκαιρη χρήση θα μπορούσαμε ίσως να τις δοκιμάσουμε σε επανακυκλοφορία.
  Ιδού μια μικρή και ενδεικτική επιλογή:
  «Νεοπλουτοπόνηρος», χρήσιμο και ευρείας εφαρμογής, «γαμοστόλος» (= wedding planner), «δημοπίθηκος» (=αυτός που ξεγελάει τον λαό), εγγυημένο από τον Αριστοφάνη, «γραοσόβης» (=εραστής ώριμων κυριών), αριστοφανικό διαμάντι κι αυτό, «βωτιάνειρα» (=η περιοχή που γεννά λεβέντες), όπως η Κρήτη για παράδειγμα, «παρθενοπίπης» (=αυτός που κρυφοκοιτάζει τα κορίτσια).
  Τα δύο τελευταία έχουν ομηρική ονομασία προελεύσεως και δεν ανήκουν στα 5.000 κλοπιμαία που, σύμφωνα με κιτάπια Ελληνοσύρων μάγων, άντλησε η αγγλική από τον τυφλό βάρδο. ______________________________________________
  Σε συνεργασία με την εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής», το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας δημοσιεύει δύο λέξεις την εβδομάδα στην στήλη «Λεξιλογείον», στο ένθετο των Νέων Εποχών του «Βήματος» (και στην ηλεκτρονική έκδοση). Οι σχετικές καταχωρίσεις θα αναδημοσιεύονται στα διαδικτυακά μέσα του ΚΕΓ και σε ειδική ενότητα της ιστοσελίδας του ΚΕΓ.
  Σχολιάζονται λέξεις που είτε παρουσιάζουν ενδιαφέρον από ιστορική άποψη (ετυμολογία, ταξίδι της λέξης μέσα στον χρόνο) είτε «πριμοδοτούνται» από τη σύγχρονη γλωσσική (και όχι μόνο) επικαιρότητα, μεταξύ άλλων. Ο σχολιασμός ̶ σύντομος, μακριά από κάθε διάθεση γλωσσικής διδασκαλίας ̶ θα κινητοποιεί, πιστεύουμε ευχάριστα, την ανάδυση ρητών και υπόρρητων σημασιών, διασυνδέοντας ακόμη και γνωστές σημασίες με σύγχρονα νοήματα.
  Δείτε όλες τις δημοσιεύσεις

  02 Δεκ 2025 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Αρχαία Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Διάλεξη της κ. Chiara DiSerio με θέμα: ''Alexander the Great’s Epistolary Tradition: Between Historiography and Literary Fiction'', ΕΚΠΑ (5/12/2025)

  Ο Τομέας Κλασικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με το ΠΜΣ Κλασικής Φιλολογίας ''Δέξιππος'', διοργανώνει διάλεξη με ομιλήτρια την κα Chiara DiSerio (Παν/μιο Κύπρου) και θέμα: ''Alexander the Great’s Epistolary Tradition: Between Historiography and Literary Fiction''.

  Η διάλεξη θα γίνει την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2025, ώρα 13.30,στην αίθουσα 209του κτηρίου της Φιλοσοφικής Σχολής, ΕΚΠΑ.

  01 Δεκ 2025 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Αρχαία Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Διάλεξη του κ. Σ. Ματθαίου με τίτλο: ''Η φιλολογική ενασχόληση της αρχαιότητας με τη λυρική ποίηση. Ιστορικές και θεωρητικές προσεγγίσεις'', Παν/μιο Κρήτης (1/12/2025)

  Το Τμ. Φιλολογίας Παν/μίου Κρήτης, διοργανώνει διάλεξη με ομιλητή τον κ. Στέφανο Ματθαίο
  (Τμ. Φιλολογίας ΕΚΠΑ) και τίτλο: ''Η φιλολογική ενασχόληση της αρχαιότητας με τη λυρική ποίηση. Ιστορικές και θεωρητικές προσεγγίσεις''. Η διάλεξη θα γίνει τη Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου
  2025, ώρα 17:30, στην Αίθουσα 3 - Διδακτήρια Φιλοσοφικής Σχολής, Παν/μιο Κρήτης.

  01 Δεκ 2025 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0

• Αρχαία Ελληνική :: Ανακοινώσεις

  Εκδήλωση με τίτλο: ''Όψεις της Μεσογείου στην Ελληνορωμαϊκή Αρχαιότητα'', Λευκάδα (29/11/2025)

  Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μεσογείου, το Τμ. Φιλολογίας του Παν/μίου Πατρών , το Διαπολιτισμικό Ινστιτούτο Λευκάδας και το 2ο Πειραματικό ΓΕΛ Λευκάδας συνδιοργανώνουν εκδήλωση με τίτλο: ''Όψεις της Μεσογείου στην Ελληνορωμαϊκή Αρχαιότητα'' — μια συνάντηση επιστήμης και πολιτισμού αφιερωμένη στη θάλασσα που ένωσε λαούς, μύθους και πολιτισμούς.

  Την εκδήλωση θα συντονίσουν οι υποψήφιοι διδάκτορες Κλασικής Φιλολογίας Θεοδώρα Πυλαρινού – Μαρκαντωνάτου, Μαρία Σκλαβενίτη και Τηλέμαχος Ασημακόπουλος.

  Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Θεοφάνης Τσιαμπόκαλος, Επίκουρος Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.

  Οι προπτυχιακοί φοιτητές Γεωργία Κατσιμπούλα Ελένη Τσαγκούρη και Παναγιώτης Φωτόπουλος μαζί με τους μεταπτυχιακούς Μάνο Ούνδεγερ, Αθηνά Πιτέλα και Γιάννη Σοφιανόπουλο, θα παρουσιάσουν τρεις θεματικές ομιλίες αφιερωμένες στη Μεσόγειο των αρχαίων πηγών — από το ταραγμένο σκηνικό των Καρχηδονιακών πολέμων και των Ρωμαϊκών εμφυλίων, έως τους πειρατές, τα θαλάσσια τέρατα και τις λατρείες της Ίσιδας που ταξίδεψαν στις ακτές της.

  Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στη Λευκάδα, το Σαββάτου 29 Νοεμβρίου 2025 και ώρα 18.00 στην αίθουσα εκδηλώσεων του 2ου Πειραματικού ΓΕΛ (περιοχή Βαρδάνια Λευκάδας).

  27 Νοέ 2025 | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας | Σχόλια 0