Βιβλιογραφία

Οδηγός Σχολιασμένης Βιβλιογραφίας για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία 

 

Με το σύντομο σημείωμά του ο Συκουτρής απαντά σε προηγούμενη βιβλιοκρισία [ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ 16 (1934) 708-709] του Γρ. Ξενόπουλου, στην οποία επικρίνεται η μετάφρασή του τού πλατωνικού Συμποσίου για την επιλογή της καθαρεύουσας ως μεταφραστικής γλώσσας και για έλλειψη λογοτεχνικού χαρακτήρα. Η απάντηση του Συκουτρή συνίσταται στα ακόλουθα: «Κατά το άρθρον 10§1 του Εσωτερικού Κανονισμού, αι μεταφράσεις της "Ελληνικής Βιβλιοθήκης" επιβάλλεται να είναι κυρίως και προ παντός φιλολογικαί. Και πολύ σωστά, νομίζω: Αφού τυπώνεται παραλλήλως με το κείμενον και συνοδεύεται από σχόλια, πρέπει να είναι η μετάφρασις τόσον πιστή και τόσον ακριβής, ώστε να βοηθεί τον αναγνώστην (και τον μη φιλόλογον· ο φιλόλογος καλά καλά δεν την χρειάζεται) εις κατανόησιν του πρωτοτύπου. Ενώ η λογοτεχνική μετάφρασις, ως καλλιτεχνική αναδημιουργία που είναι, έχει απέναντι του πρωτοτύπου μεγαλυτέρας ελευθερίας και αποτελεί έργον αυτοτελές προορισμένον να διαβάζεται ως ένα σύνολον από την αρχήν ώς το τέλος χωρίς διακοπάς και συσχετισμούς με το κείμενον συνεχείς. Διά τούτο και εις τας αναλόγους σειράς κλασικών εκδόσεων του εξωτερικού, που εχρησίμευσαν ως πρότυπα, την Collection Budé, την Loeb Classical Library κλπ., το κείμενον συνοδεύται από μεταφράσεις φιλολογικάς και πάντοτε πεζάς. Αφήνω που και πρακτικώς ανεφάρμοστος θα ήτο η ετερόκλιτος αυτή σύνδεσις κριτικών εκδόσεων και λογοτεχνικών μεταφράσεων· πόσοι άνθρωποι υπάρχουν όχι μόνον εδώ εις την Ελλάδα, αλλά και εις τας άλλας χώρας, που να συνδυάζουν την μεθοδικήν προπαιδείαν προς καταρτισμόν επιστημονικής εκδόσεως ενός κειμένου με τα καλλιτεχνικά χαρίσματα της δημιουργικής του αποδόσεως;

Δεν πρόκειται λοιπόν περί ελλείψεως, αλλά περί αρχής στοιχειωδώς επιβαλλομένης. Ούτ' έχει να κάμει εδώ τίποτε η καθαρεύουσα. Απόδειξις: Το άρθρον 11§4 προβλέπει ότι αι μεταφράσεις των ποιητικών έργων θα είναι εις πεζόν μεν (διά να είναι πισταί), αλλ' εις γλώσσαν δημοτικήν. Παρομοίαν μετάφρασιν, οσηνδήποτε προσπάθειαν και αν κατέβαλλα να είναι πιστή και γλαφυρά, θα εχαρακτήριζα, εγώ τουλάχιστον, ως φιλολογικήν» (σ.808).

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Σ. ΤΣΕΛΙΚΑΣ