Πρόκειται για αναδημοσίευση ενός άρθρου του Παλαμά που δημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στην εφημερίδα Ακρόπολις στις 9 και 16 Οκτωβρίου 1899, κατά την περίοδο των "Ευαγγελικών". Σ' αυτό ο Παλαμάς υπερασπίζεται τη μετάφραση των Ευαγγελίων με βασικό επιχείρημα ότι η συναισθηματική και μόνο πρόσληψη του ακατάληπτου ευαγγελικού λόγου εντός των ναών δεν έχει καμιά ηθική επίδραση στη ζωή των πιστών. Αντιθέτως, για να επενεργήσει ηθικά το Ευαγγέλιο, η πρόσληψή του θα πρέπει να είναι λογική, κι αυτό μπορεί να συμβεί μόνο αν μεταφραστεί σε μια γλώσσα κατανοητή από τους πιστούς. Συγκεκριμένα σημειώνει: «Η πολυτιμοτάτη των εκδουλεύσεων, τας οποίας δύναται να προσφέρει το Ευαγγέλιον, είναι η ανύψωσις της ανθρωπίνης ηθικότητος. Το τοιούτον έργον δεν συντελείται ως θαύμα, αλλά βαθμηδόν δια λανθανούσης ενεργείας, ήτις αισθητή καθίσταται μετά παρέλευσιν μακρών καιρών. Αλλ' όταν τοιαύτη τις μεταμόρφωσις επιτυγχάνεται μεταξύ των κοινωνιών, ενέχει αύτη του θαύματος την μυστηριώδη λαμπρότητα. Και πρέπουσα μετάφρασις του Ευαγγελίου θα ηδύνατο να θαυματουργήσει τοιουτοτρόπως όσον αδυνατούσι να κατορθώσωσι τοιούτο τι τα διάφορα, από άμβωνος και μη, κηρύγματα του Ευαγγελίου» (σ.1266).

Επίσης, για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα της μετάφρασης, ο Παλαμάς τη συγκρίνει με την ερμηνεία, η οποία είναι αποδεκτή στην περιοχή του ευαγγελικού λόγου. «Και είναι να απορεί κανείς πώς δύναται να τίθεται ως ζήτημα η μετάφρασις του Ευαγγελίου, αφού δεν γίνεται ζήτημα το πρέπον ή μη της ερμηνείας του Ευαγγελίου. Διότι και η μετάφρασις πιστή τις και κατά γράμμα ούτως ειπείν ερμηνεία είναι, αφού και η ερμηνεία δεν είναι παρά είδος τι μεταφράσεως ανεπτυγμένης του συνεπτυγμένου κειμένου. Και δεν εννοώ κατά τί θα αμαρτήσει ο Έλλην μεταφραστής όστις θα μεταφέρει το ιερόν κείμενον από της αρχαιοτέρας, και σχετικώς μάλλον δυσλήπτου, εις την νεωτέραν φάσιν της γλώσσης, αφού δεν αμαρτάνει ο ιεροκήρυξ ο εξηγών από του άμβωνος το Ευαγγέλιον, πολλάκις, φευ! κατά τρόπον καθιστώντα την εξήγησιν ασυγκρίτως ασαφεστέραν και αναξίαν του εξηγουμένου· αφού δεν αμαρτάνει ο παιδαγωγός, ο εις διδακτικόν βιβλίον προς χρήσιν των μαθητών απλοποιών και επί το εκλεκτικότερον συντάσσων το Ευαγγέλιον» (σ.1265).

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Σ. ΤΣΕΛΙΚΑΣ