Εξώφυλλο

Ανεμόσκαλα
Συμφραστικοί Πίνακες Λέξεων για Μείζονες Νεοέλληνες Ποιητές

Σκαρφαλώνοντας λέξεις όπως μιαν ανεμόσκαλα. Γιώργος Σεφέρης, «“Νότες” για ένα ποίημα» (ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΓΥΜΝΑΣΜΑΤΩΝ, Β΄)
Για τη ζωή και το έργο του Το ποιητικό του έργο
Γιώργος Σεφέρης

Γιώργος Σεφέρης (1900-1971)

© Άννα Λόντου
Εκδ. Ίκαρος

Η τελευταία συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Σεφέρη όσο ζούσε ο ποιητής πραγματοποιήθηκε το 1965, με σχέδια του Γιάννη Μόραλη (και σε ανατύπωση το 1967). Μετά τον θάνατό του, το ποιητικό έργο κυκλοφορεί σε οριστική συγκεντρωτική έκδοση με τίτλο Ποιήματα επιμελημένη από τον Γ. Π. Σαββίδη ―ο οποίος έχει επιμεληθεί και τις περισσότερες εκδόσεις έργων του ποιητή― και συμπληρωμένη με τα τελευταία ποιήματα που δημοσίευσε ο Σεφέρης στη δικτατορία, από τον εκδοτικό οίκο «Ίκαρος». Περιλαμβάνει τις παρακάτω συλλογές (με προσθήκες και διορθώσεις σε σχέση με την πρώτη αυτοτελή έκδοση, βλ. και εδώ την ενότητα Για τη ζωή και το έργο του > Βιβλιογραφία):

  • Στροφή (1931)
  • Η Στέρνα (1932)
  • Μυθιστόρημα (1935)
  • Γυμνοπαιδία (1936)
  • Τετράδιο Γυμνασμάτων (1940)
  • Ημερολόγιο Καταστρώματος (1940. Αργότερα αριθμήθηκε με το στοιχείο Α΄)
  • Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β΄ (χειρόγραφη ιδιωτική έκδοση στην Αλεξάνδρεια το 1944, α΄ έκδοση 1945)
  • Κίχλη (1947)
  • Ημερολόγιο Καταστρώματος, Γ΄ (α΄ έκδοση 1955 με τον τίτλο …Κύπρον, ου μ' έθέσπισεν…). Το 1962 στην τρίτη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Σεφέρη, τιτλοφορείται Ημερολόγιο καταστρώματος, Γ'.
  • Τρία κρυφά ποιήματα (1966).

Μεταθανάτια, το 1976, εκδόθηκε επίσης το Τετράδιο Γυμνασμάτων, Β΄, με επιμέλεια του Γ.Π. Σαββίδη (στον οποίο οφείλεται η τελική επιλογή των μέχρι τότε ανένταχτων ποιημάτων, με βάση τετράδια κειμενικού υλικού του Σεφέρη, για περισσότερες πληροφορίες βλ. εδώ την ενότητα Για τη ζωή και το έργο του > Βιβλιογραφία) ο Σεφέρης σχεδίαζε ανάλογη έκδοση αλλά δεν πρόλαβε να την πραγματοποιήσει. Στο ψηφιακό coprus ακολουθείται η συμβατική κατάταξη των ποιημάτων σε ενότητες που επέλεξε ο Γ. Π. Σαββίδης, καθώς ζητούμενο ήταν ο ηλεκτρονικός συμφραστικός πίνακας να είναι συγκρίσιμος με την προηγούμενη έκδοση του έντυπου (Συμφραστικός πίνακας λέξεων στο ποιητικό έργο του Γιώργου Σεφέρη / φιλολογική επιμέλεια Ι. Ν. Καζάζης, Εβίνα Σιστάκου, ηλεκτρονική επιμέλεια Vincent C. Muller, Θεσσαλονίκη, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2003). Στην ενότητα «Περιστατικά» του Τετραδίου Γυμνασμάτων Β' εντάσσεται κανονικά και μια ομάδα αθυρόστομων ποιημάτων, η οποία εκδόθηκε για πρώτη φορά αυτοτελώς με τον τίτλο Τα Εντεψίζικα και το ψευδώνυμο Μαθιός Πασχάλης (Τα Εντεψίζικα, φιλ. επιμ. Γ. Π. Ευτυχίδης, Αθήνα: Λέσχη 1989). Το σεφερικό ποιητικό έργο συμπληρώνει ένα ακόμα πάρεργο, το Ποιήματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά (α΄ έκδ. Αθήνα: Ερμής 1992)· για να αναζητήσει ο χρήστης λεκτικούς τύπους στις δύο αυτές συλλογές, Τα Εντεψίζικα και τα Ποιήματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά, θα πρέπει να τις επιλέξει από το αντίστοιχο μενού αναζήτησης, καθώς δεν περιλαμβάνονται a priori στα αποτελέσματα αναζήτησης του γενικού συμφραστικού πίνακα λέξεων.

Με αστερίσκο δίπλα στις λέξεις προστίθενται αυτόγραφα σχόλια ή σημειώσεις του ποιητή. Για τον πλούσιο συμπληρωματικό σχολιασμό των ποιημάτων από τον φιλολογικό επιμελητή τους Γ. Π. Σαββίδη, ο αναγνώστης μπορεί να ανατρέχει στις έγκυρες έντυπες εκδόσεις του Ίκαρου (βλ. ενότητα «Εργογραφία-Βιβλιογραφία»).

Το 2014 προγραμματίζεται, και πάλι από τις εκδόσεις Ίκαρος, η κυκλοφορία νέας συγκεντρωτικής έκδοσης των σεφερικών ποιημάτων, με επιμέλεια του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, η οποία θα συσσωματώνει το Τετραδίο Γυμνασμάτων, Β'.

Το έργο του Γιώργου Σεφέρη καλύπτεται από πνευματικά δικαιώματα και η άδεια δημοσίευσής του από το ΚΕΓ παραχωρήθηκε από τους κατόχους τους. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση ή αναπαραγωγή του ποιητικού έργου του Σεφέρη στο σύνολό του ή τμημάτων του με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς την άδεια των κατόχων των πνευματικών δικαιωμάτων.