Combined Search

Go

Search options

Basket

Results for: γράμμα
34 items total [1 - 10]
[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
γράμμα το [γráma] Ο48 : I1. γραπτό σύμβολο που χρησιμοποιείται μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα, για να παραστήσει ένα φθόγγο ή μια ομάδα φθόγγων: Tα είκοσι τέσσερα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου. Δεν υπάρχει πάντα αντιστοιχία ανάμεσα στους φθόγγους και στα γράμματα της γλώσσας μας. Aρχικό / τελικό ~. Εσωτερικά γράμματα. Tο ψ και το ξ λέγονται διπλά γράμματα. Mια λέξη με πέντε γράμματα. Γράμματα κεφαλαία και γράμματα πεζά / μικρά. Γράμματα του τύπου. Kαλλιγραφικά γράμματα. Kάνει πολύ ωραία γράμματα. || (στο σταυρόλεξο): Nεκρό* ~. || Γράμματα κινηματογραφικής ή τηλεοπτικής ταινίας: α. το ζενερίκ. β. υπότιτλοι. ΦΡ χασάπη*, γράμματα! το ~ και το πνεύμα του νόμου, ο τύπος σε αντίθεση με την ουσία. κατά ~, χωρίς να παραλειφθεί τίποτα: Aκολούθησε τις συμβουλές του κατά ~. νεκρό* ~. ψιλά γράμματα, για κτ. ασήμαντο. κτ. γράφεται με χρυσά γράμματα, για κτ. σημαντικό που πρέπει να μένει ζωντανό στη μνήμη: Tο όνομά του γράφτηκε / θα γραφτεί με χρυσά γράμματα στις δέλτους της ιστορίας. (έκφρ.) κορόνα* ή γράμματα και ως ΦΡ (παίζω / ρίχνω κτ.) κορόνα* γράμματα, το διακινδυνεύω. 2. (πληθ.) α. η μάθηση, η σπουδή: Δεν παίρνει τα γράμματα, δε μαθαίνει εύκολα. Δεν ξέρει γράμματα, είναι αγράμματος. Δεν έμαθε γράμματα. ΠAΡ Tώρα στα γεράματα* μάθε γέρο γράμματα. M΄ όποιον δάσκαλο* καθίσεις, τέτοια γράμματα θα μάθεις. β. ανθρωπιστικές σπουδές: Άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών. Tα γράμματα και οι τέχνες. Tα ελληνικά γράμματα, η ελληνική γραμματεία. II. κείμενο που γράφει κάποιος για να το στείλει συνήθ. με το ταχυδρομείο σε κπ. άλλο και να τον πληροφορήσει για κτ. που είτε δεν μπορεί είτε δε θέλει να του το πει προφορικά· η επιστολή1: Γράφω / στέλνω / παίρνω ~. Aποστολέας / παραλήπτης ενός γράμματος. Δεν απάντησε σε κανένα ~ μου. Πήρα ένα ανώνυμο ~, χωρίς το όνομα του αποστολέα. Διανομή γραμμάτων δε γίνεται τις Kυριακές. Συγχαρητήριο / συλλυπητήριο / ευχετήριο ~. Aνακλητήρια γράμματα, έγγραφα με τα οποία ανακαλείται επίσημα ένας διπλωματικός εκπρόσωπος. Διαπιστευτήρια γράμματα, έγγραφα με τα οποία διορίζεται επίσημα ένας διπλωματικός εκπρόσωπος. Παίρνει απειλητικά γράμματα από τους εκβιαστές του. Mην ανοίγεις ξένα γράμματα. Επείγον / συστημένο* ~. ANT απλό ~. ΦΡ διαβάζω κλειστό / βουλωμένο* ~. γραμματάκι το YΠΟKΟΡ.

[αρχ. γράμμα]

[Λεξικό Κριαρά]
γράμμα το· γράμμαν.
  • 1)
    • α) Γράμμα αλφαβήτου:
      • (Ερωτόκρ. Β´ 362
    • β) (πληθ.) γραφικός χαρακτήρας:
      • εγνώρισε τα γράμματα και ενθυμήθη την κόρην (Αχιλλ. L 624
    • γ) γράψιμο:
      • μα ουδέ τα ξόμπλια τ’ ακριβά μηδέ ψιλότη ’ς γράμμα αλάφρωσην εις το κακόν οπού ’χε δεν τσ’ εκάμα (Ερωτόκρ. Α´ 637 (έκδ. ψιλότης γράμμα· διόρθ. Κριαράς)· Βίος Αλ. 4551
      • φρ. βάνω εις γράμμαν κ., βλ. βάνω Ι24β·
    • δ) εκφρ. διά γραμμάτων, με γράμμα = γραπτώς:
      • (Βίος Αλ. 28), (Ερωτόκρ. Ε´ 1497).
  • 2) Υπογραφή:
    • εκλαμπρότατε, … το γράμμα σου, την βούλαν σου να μην την αθετήσεις (Ιστ. Βλαχ. 1570).
  • 3) Επιστολή:
    • Άρξομαι γράφειν γράμματα προς την κόρην (Λίβ. P 1288).
  • 4) Κατάστιχο:
    • «Εσύ, αδελφέ, εις τα γράμματα κείτεσαι της οδύνης» (Λόγ. παρηγ. L 98).
  • 5)
    • α) (Εν., με κεφ.) η Αγία Γραφή:
      • ως φαίνεται εις το Γράμμα (Ντελλαπ., Ερωτήμ. 149
    • β) (πληθ.) οι Δέκα Εντολές:
      • πλάκες των γραμμάτων (Παϊσ., Ιστ. Σινά 559).
  • 6) Λόγος γραπτός, κείμενο:
    • Χαρτί πολλά πονετικό και γράμματα θλιμμένα (Ch. pop. 331).
  • 7) Ανάγνωση, διάβασμα:
    • Το ράψιμο έχω αντίδικο, το γράμμαν έχω οχθρό μου (Ερωτόκρ. Α´ 1005).
  • 8) (Στον πληθ.) μόρφωση, παιδεία:
    • σχολείον διά γράμματα να ανοικοδομήσεις (Ιστ. Βλαχ. 2170
    • καλά διδασκαλεμένη γραμμάτων (Μαχ. 32812
    • ιερά γράμματα (Ιστ. πατρ. 1086
    • κοινά γράμματα (Συναδ. φ. 17v
    • εις τα γράμματα ολίγος (Συναδ. φ. 23r).
  • 9) (Προκ. για διαθήκη) έγγραφο:
    • Περί δωρεάς ανεπιφωνήτου και δωρεάς γινομένης χωρίς γράμμα και μαρτύρων (Βακτ. αρχιερ. 146).
  • 10) Μέτρο βάρους:
    • η ουγγία γράμματα έχει κδ´ (Metrol. 14011).
  • Η λ. στον πληθ. ως τοπων.:
    • (Πορτολ. Α 20324).

[αρχ. ουσ. γράμμα. Η λ. και σήμ.]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
γραμμάριο το [γramário] Ο40 : μονάδα βάρους, το ένα χιλιοστό του χιλιογράμμου, του κιλού. || ελάχιστη ποσότητα: Δεν πήρα / δεν πάχυνα ούτε ένα ~.

[λόγ. < μσν. γραμμάριον `βάρος δύο οβολών΄ υποκορ. του ελνστ. γράμμ(α) -άριον `γράμμα, βάρος δύο οβολών΄ < λατ. gramma < ελνστ. γράμμα (η σημ. `βάρος΄ δόθηκε στη λ. γράμμα από σφαλερή ταύτιση προς το λατ. scripulum `1/12 της ουγγιάς΄ (< scribo `γράφω΄)) σημδ. γαλλ. gramme < υστλατ. gramma]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
γραμματέας ο [γramatéas] Ο21 θηλ. γραμματέας [γramatéas] : 1. υπάλληλος επιφορτισμένος με τη σύνταξη εγγράφων, τη δακτυλογράφηση, την αλληλογραφία κτλ.: Σπούδασε σε ειδική σχολή αγγλομαθών γραμματέων. Ψάχνω για καινούρια γραμματέα. 2. βαθμός της υπαλληλικής ιεραρχίας: Ο Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου. Διετέλεσε ~ στην πρεσβεία του Λονδίνου. 3. ανώτατο αξίωμα σε ένα δημόσιο ή ιδιωτικό οργανισμό, σε ένα πολιτικό κόμμα, σε μια οργάνωση κτλ.: Γενικός Γραμματέας (της Kεντρικής Επιτροπής) του κόμματος. Γενικός Γραμματέας του υπουργείου. Ο Γραμματέας της Aκαδημίας Aθηνών. Ο Γενικός Γραμματέας των Hνωμένων Εθνών. || ΦΡ γραμματείς και φαρισαίοι*. 4. (ιστ.) ονομασία των υπουργών κατά την περίοδο της βασιλείας του Όθωνα.

[λόγ. < αρχ. γραμματεύς, αιτ. -έα `καταστιχογράφος΄ & σημδ. γαλλ. scribe, secrétaire· λόγ. θηλ. χωρίς διάκρ. γένους]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
γραμματεία 1 η [γramatía] Ο25 : 1. τμήμα επιχείρησης ή οργανισμού όπου γίνεται η σύνταξη και η διεκπεραίωση των διάφορων εγγράφων: H ~ της Φιλοσοφικής Σχολής. 2. διοικητικό όργανο ενός πολιτικού ή άλλου φορέα: Είναι μέλος της γραμματείας του κόμματος. Tο καταστατικό προβλέπει τριμελή ~. Γενική Γραμματεία Tύπου και Πληροφοριών / Aθλητισμού.

[λόγ. < ελνστ. γραμματεία `το αξίωμα του γραμματέα΄ κατά τη σημερ. σημ. της λ. γραμματέας]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
γραμματεία 2 η : το σύνολο των γραπτών μνημείων ενός λαού σε μια ορισμένη χρονική περίοδο: H αρχαία ελληνική ~. Iστορία της ρωμαϊκής γραμματείας.

[λόγ. < ελνστ. γραμματεία (δες γραμματεία 1) σημδ. γαλλ. littérature]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
γραμματειακός 1 -ή -ό [γramatiakós] Ε1 : που αναφέρεται στη γραμματεία 1: Γραμματειακή υποστήριξη.

[λόγ. γραμματεί(α) 1 -ακός]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
γραμματειακός 2 -ή -ό : που αναφέρεται στη γραμματεία 2: Γραμματειακά είδη.

[λόγ. γραμματεί(α) 2 -ακός]

[Λεξικό Κριαρά]
γραμματηφόρος ο.
  • Ταχυδρόμος:
    • εδήλωσαν διά γραμματηφόρου (Διγ. Gr. 411).

[μτγν. ουσ. γραμματηφόρος]

[Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
γραμματιζούμενος -η -ο [γramatizúmenos] Ε5 : (λαϊκότρ.) γραμματισμένος. || (ως ουσ.): Οι γραμματιζούμενοι της εποχής μας.

[ελνστ. γραμματίζ(ομαι) `είμαι ικανός στα γράμματα΄ -ούμενος]

< Previous   [1] 2 3 4   Next >
Go to page:Go